HOME WAARNEMINGEN TOREN EN
OMGEVING FOTO’s LINKS GASTENBOEK E-MAIL
DE VALKEN IN DE MORTEL
-
Algemeen
-
Ontwikkeling (2007)
- Derde
valk (en vierde) (2007)
- Ontwikkeling (2008)
- Ontwikkeling (2009)
- Ontwikkeling (2010)
GRAFIEK
PROOILEVERING (2007)
TABEL PROOILEVERING EN VOEDING (2007)
GRAFIEK VOEDERING (2009)
TABEL VOEDERTIJD EN DUUR (2009)
Het valkenpaar dat zich
ophoudt rond de toren in De Mortel is al in 2004 gesignaleerd.
In 2005 heeft men besloten
om een nestkast te plaatsen op de toren, in de hoop dat het paar daar zou gaan
broeden.
Dit was inderdaad het geval
en vanaf dat moment kon men, met medewerking van Planet, de beelden vanuit de nestkast via internet te
volgen (streaming video).
In 2005 heeft men kans
gezien om Ma -de ouders zijn vanaf het beging Pa en Ma genoemd- te ringen (zie
hieronder).
Pa is ooit elders geringd
in Duitsland.
Daarna zijn ieder jaar de
jongen geringd en hebben ze ook namen gekregen.
De namen kregen ze
2005
NAAM LINKS CODE RECHTS CODE
Pa Metaalkleurig ……… Zilver Nr
van vogeltrekstation (Nr onbekend)
Ma Oranje O7 Zilver Nr van vogeltrekstation (Nr onbekend)
May (F) Zilver Oranje P4
June (F) Zilver Oranje P5
Meetgegevens tijdens het
ringen op 13 mei 2005
Vrouwtje P4 21
dagen oud
Vrouwtje P5 21
dagen oud
2006
NAAM LINKS CODE RECHTS CODE
Pili (M) Zilver Oranje R3
Tu (M) Zilver Oranje R4
Dos (F) Zilver Oranje T4
Dua (F) Zilver Oranje T5
Meetgegevens tijdens het
ringen op 2 mei 2006
Vrouwtje T4 18
dagen oud
Vrouwtje T5 19
dagen oud
Mannetje R3 18
dagen oud
Mannetje R4 19
dagen oud
In 2010 is R4 gezien in de
nestkast in Ittervoort en heeft daar voor broedsel gezorgd
2007
NAAM LINKS CODE RECHTS CODE
Tante Es (F) Wit S2 Zilver
Geen Dit
kuiken is in het nest gestorven.
Faith Kuiken
is niet geringd; zie hieronder
Hope Kuiken
is niet geringd; zie hieronder
De stiefma werd eerst S2
genoemd. Door forumleden is later voor de naam “Tante Es” en “Esther” gekozen,
maar momenteel wordt ze toch weer S2 genoemd.
De namen van de kuikens
zijn ook door forumleden gekozen. Omdat ze niet zijn geringd zullen ze verder
niet meer getraceerd kunnen worden, dus ook niet onder hun naam.
Geen meetgegevens omdat de
twee kuikens niet geringd zijn.
Daar het met de twee
overgebleven kuikens minder snel vooruit ging, waardoor ze wat verzwakt leken
is op 2 mei besloten om de jongen niet te ringen; dit zou op 4 mei
plaatsvinden.
2008
NAAM LINKS CODE RECHTS CODE
Geen (M) Oranje DG
Geen (F) Oranje AF
Geen (M) Oranje DF
Geen (F) Oranje AD
Ringgegevens worden niet
bekend gemaakt, om te voorkomen dat er foutieve waarnemingen worden gedaan
(soort tunnelvisie).
De ringcodes zijn niet
officieel bekrachtigd,maar door een spotter waargenomen
Meetgegevens tijdens het
ringen op 16 mei 2008
Op dit moment zijn er niet
meer meetgegevens dan de leeftijd van de kuikens tijdens het ringen.
Mannetje 1 25 dagen Volgens
groeicurve 26 dagen
Vrouwtje 1 25 dagen Volgens
groeicurve 25 dagen
Mannetje 2 24 dagen Volgens
groeicurve 23 dagen
Vrouwtje 2 23 dagen Volgens
groeicurve 21 dagen
2009
NAAM LINKS CODE RECHTS CODE
Geen (F) Zilverkleurig Onbekend Oranje BA
Geen (M) Zilverkleurig Onbekend Oranje FT
Geen (M) Zilverkleurig Onbekend Oranje FU
Geen (M) Zilverkleurig Onbekend Oranje FV
Het vrouwtje woog
De mannetjes wogen tussen de 643 en 702 gram.
M=Male (Man)
F=Female (Vrouw)
Meetgegevens van Peter
van Geneijgen.
Op
12 april 2010 is FV dood gevonden in Mol (Belgie)
2010
NAAM LINKS CODE RECHTS CODE
Geen (F) Zilverkleurig Onbekend Oranje Onbekend
Geen (F) Zilverkleurig Onbekend Oranje Onbekend
Geen (F) Zilverkleurig Onbekend Oranje Onbekend
Ringgegevens worden niet
bekend gemaakt, om te voorkomen dat er foutieve waarnemingen worden gedaan
(soort tunnelvisie).
De eieren van 2007 zijn
gelegd op resp 6, 9 en 12 maart.
Het 1e ei kwam
uit op 14 april om ca. 15.00 uur, het tweede op 15 april om ca. 12.00 uur, en
het derde op 15 april om ca. 20.00 uur.
Na het uitkomen werd er
aanvankelijk normaal gevoerd door Pa en Ma, maar op 20 april is er een vreemde
valk waargenomen in de nestkast.
Op 21 april werden er
verschillende prooien door een vrouwtje weggenomen; aanvankelijk dacht men dat
dit Ma was, maar uit waarnemingen later in de week is gebleken dat dit
vermoedelijk een vreemd vrouwtje was.
Zie hierover meer hieronder
: “De derde valk”
Ten gevolge van het
weghalen van de prooien door de vreemde valk gingen de jonge kuikens minder
snel vooruit dan gewoonlijk.
Op 28 april is een van de
kuikens door mogelijk voedsel en vochttekort gestorven.
Daar het met de twee
overgebleven kuikens ook minder snel vooruit ging, waardoor ze wat verzwakt
leken is op 2 mei besloten om de jongen niet te ringen; dit zou op 4 mei plaatsvinden.
Het stelen van de prooien door S2 heeft geduurd tot 13 mei.
Op die dag is S2 in de nestkast waargenomen, waar zij de kuikens lichtelijk voerde.
Later op de avond kwam ze zelfs met een prooi binnen, die ze aan de jongen voerde.
Vanaf dat moment lijken beide zich weer in te zetten voor het opvoeden van de jongen, hoewel Pa hoofdzakelijk op jacht ging.
Dat S2 een prooi ving is pas op 25 mei met bijna 100% zekerheid waargenomen.
Op 23 mei kwam het sterkste jong (Hope) voor het eerst buiten op het rooster, en een dag later al op de betonnen rand van de toren.
Op 25 mei ging het andere jong naar buiten, om vervolgens ook naar de betonnen rand te gaan.
Het lopen van en naar het nest, waarbij ook de vleugels vaak klappen wordt “takken” genoemd.
Op maandag 28 mei vliegt het eerste kuiken zijn eerste vlucht : een paar meter van de toren vandaan en weer terug.
Op woensdag 30 mei doet het tweede kuiken een poging. Deze mislukt, en de jonge valk belandt in het bos. Het was geen val, maar hij kon fladderend geen hoogte houden.
Op 31 mei is het jong op eigen kracht weer boven gekomen.
In de volgende periode wordt het vliegen beoefend, alsook het overnemen van prooien van de ouders.
In juni is duidelijk te zien geweest hoe de jongen zich ontwikkelden in hun vliegtechniek. Prooioverdrachten en het oefenen met vallende prooien is dit jaar weinig te zien geweest; dit in tegenstelling tot de twee voorgaande jaren.
Vele prooien werden door de ouders, en dan vooral S2, naar een van de ringen van de toren gebracht. Een enkele keer is wel gezien dat de jongen zelf achter een prooi aangingen, maar het slaan is niet gezien. Wel dat ze met een prooi terug kwamen. En gezien de korte tijd dat ze buiten beeld waren moeten ze deze haast wel zeker zelf geslagen hebben.
Vanaf half juli werden de jonge valken steeds minder vaak waargenomen.
Al verschillende keren is ter
plaatse een derde valk waargenomen.
Deze werd steeds verjaagt,
zowel door er achteraan te vliegen, maar ook door directe aanvallen, zoals een
valk ook op prooien jaagt.
Aangezien het meestal
voorkwam dat eerst het mannetje de aanval opende, waarna die werd overgenomen
door het vrouwtje is het bijna zeker dat het om een vrouwtje gaat. Immers,
mannen vallen mannen aan en vrouwen vallen vrouwen aan.
Uit literatuur is echter
bekend dat het vrouwtje( vooral in de broedtijd) ook de aanval op zich neemt
als het om een vreemd mannetje gaat, daar zij veel groter is.
Bij slechtvalken is geconstateerd dat een vrouwtje uit
een naburig territorium, waarvan het mannetje gestorven was, meegeholpen heeft
bij het grootbrengen van de jongen van een ander paar.
Op vrijdag 20 april is er een vreemde valk waargenomen in de nestkast, en op 21 april werden de prooien, die het mannetje binnenbracht, steeds door een vrouwtje meegenomen.
Gezien de verder ontwikkelingen in de weken hierna is dit bijna zeker het vreemde vrouwtje (S2) geweest.
Op zondag 22 april is er een stevig gevecht waargenomen tussen Ma en het “vreemde” vrouwtje, waarna Ma niet meer is terug gezien.
Uit meerdere waarnemingen is vast komen staan de het vreemde vrouwtje twee ringen om had: een metaalkleurige en een witte ring met opschrift “S2”.
Volgens P van Geneijgen is deze vogel als jonge geringd op een elektriciteitscentrale in Seraing (België), ten zuiden van Luik.
Deze ring zit om de linkerpoot, terwijl deze eigenlijk om de rechterpoot hoort te zitten.
Het vermoeden bestaat dat in het gevecht de oorspronkelijke moeder is gedood. De “stiefmoeder” vertoont tot nu toe (27 april 2007) nog geen voederneigingen, maar komt wel in de nestkast om prooien te krijgen/af te nemen.
Op 3 mei zijn er drie valken tegelijkertijd waargenomen (Ma was toen al weg). Deze derde (of eigenlijk vierde) valk zat op een van de ringen, niet ver van Pa, terwijl S2 rond de toren vloog.
Deze “derde” valk was even groot als Pa, en werd door hem niet verjaagd. Dit laatste duidt er misschien op dat het een jong is van vorig jaar, omdat valken andere valken met een juveniel verenkleed niet als concurrent / vijand zien.
S2 vertoonde in het begin een gedrag, dat als balts gekenmerkt zou kunnen worden.
Het stelen van prooien was dan niet echt stelen, maar dacht ze dat Pa de prooi voor haar had meegebracht.
Het stelen van de prooien door S2 heeft geduurd tot 13 mei.
Op die dag is S2 in de nestkast waargenomen, waar zij de kuikens lichtelijk voerde.
Later op de avond kwam ze zelfs met een prooi binnen, die ze aan de jongen voerde.
Vanaf dat moment lijken beide zich weer in te zetten voor het opvoeden van de jongen.
Meer informatie over het binnenbrengen van prooien, het stelen door S2 etc, zie hierboven : Tabel en Grafiek.
Zie verder : Algemeen/ roofvogels algemeen
De hele winterperiode 2007 / 2008 zijn de twee valken, Pa en S2 in De Mortel aanwezig geweest.
Vanaf medio februari was er steeds meer baltsgedrag te zien tussen Pa en S2, en werd regelmatig de nestkast bezocht. Mogelijk voor het schoonmaken van het nest en voor voorbereidingen van een nieuw broedsel.
Af en toe is er ook een derde valk waargenomen, maar hiervan schijnt het paar geen last te ondervinden. Af en toe dacht men ook een derde of vierde valk te zien,
wat later een sperwer bleek te zijn.
Het eerste ei is zeer waarschijnlijk gelegd in de ochtend van 13 maart.
Een en ander valt af te leiden van de verslagen en beelden van o.a. Lambert op de diverse fora.
Op 15 maart is bij een bezoek aan de toren, via de monitor gezien, dat er inmiddels een tweede ei is gelegd.
Het derde ei is gelegd op 17 maart, om 04.55 uur.
De live beelden zijn echter nog steeds niet via internet beschikbaar.
Op 20 maart is op de monitor in de toren het vierde ei waargenomen. Wanneer dit precies gelegd is, is onbekend.
Sinds begin april is een en ander weer te volgen via internet, met beeldjes die om de 10 seconde worden ververst.
In de ochtend van 21 april is het eerste kuiken uit het ei gekomen.
Rond het middaguur is op 21 april het tweede ei uitgekomen.
Op 23 april, ’s middags, is het derde ei uitgekomen. Ondertussen zijn de twee andere kuikens al regelmatig gevoerd.
Op donderdag 24 april is het laatste ei uitgekomen.
Vrijdag 16 mei zijn de kuikens geringd . Het bleken twee mannetjes en twee vrouwtjes te zijn.
Zie verder hierboven : Ringen, namen en metingen.
Momenteel (25 mei) zijn de kuikens zo’n 5 weken oud, dus binnenkort zullen ze gaan uitvliegen.
De dagen hierna zijn de kuikens steeds vaker op het rooster waargenomen, en ook op andere plaatsen op de toren.
Vooral op de bovenste rand.
Op een gegeven moment is er ook een jong waargenomen op de vierde ring.
Op 3 juni is er door meerdere spotters het vliegen gezien van twee jonge valken.
Ook is er toen op de grond, op het terrein van de toren, een jonge valk gezien. Zie Foto.
Deze vloog hierna een boom in, en is een paar dagen later weer op de toren waargenomen.
In week 23 (week van 3 juni) zijn alle juvenielen gaan vliegen.
Begin december zijn de adulte valken weer waargenomen in de (nieuwe) nestkast.
Foto : Paul Beenen
Ook dit winterseizoen zijn Pa en S2 in de Mortel gebleven.
De activiteiten waren minimaal, maar ze hoefden dan ook alleen maar voor zichzelf te zorgen.
De nieuwe kast is verder geen obstakel voor de valken, die ze van het begin van het jaar steeds vaker gingen bezoeken.
Ook het baltsgedrag begon begin februari toe te nemen.
In de tweede week van maart is er weer een derde valk waargenomen, maar dat is al vaker gebeurd.
Er was geen agressief gedrag waar te nemen; de valk werd rustig verjaagd.
Op 15 maart, rond 05.05 is het eerste ei gelegd. S2 vertoonde al een paar dagen broeds gedrag.
Twee dagen later, op 17 maart, is rond 13.40 het tweede ei gelegd; 56,5 uur na het eerste ei.
Het derde ei werd in de nacht van 19 op 20 maart gelegd, rond middernacht en het vierde ei op zondag 22 maart, om ca. 08.40.
De “vreemde” valk wordt nog steeds waargenomen en het gedrag van Pa en S2 wordt agressiever naar deze valk.
In de hele periode t/m 24 april is er regelmatig een “vreemde valk” waargenomen. Of dit steeds dezelfde is valt niet te zeggen.
Op 24 april is vroeg in de morgen het eerste ei uitgekomen.
Het tweede ei is vermoedelijk ’s avonds op 24 april uitgekomen, en het derde in de vroege ochtend van 25 april.
In de ochtend van zondag 26 april is het vierde ei uitgekomen.
Ook wordt er nog steeds een vreemde valk waargenomen, maar dit lijkt geen echte indringer te zijn.
Op 18 mei zijn de juvenielen geringd.
Het zijn drie mannetjes en een vrouwtje.
Zie verder hierboven : Ringen, namen en metingen.
Op 29 mei, rond 19.30 is het eerste kuiken even op het rooster geweest.
De volgende dag volgde het tweede kuiken.
De dagen hiervoor hebben ze al uitgebreid vleugeloefeningen gedaan.
Het derde kuiken kwam op zondag 31 juni op het rooster.
Alle kuikens gingen vrij snel na het rooster ook op de betonrand van de toren.
Op 2 juni is een juveniel op het eind van de middag of begin van de avond naar de onderste ring “gevlogen”.
Het vierde kuiken zit nog steeds in de nestkast.
Op 5 juni is het vierde kuiken even op het rooster geweest. Op 6 juni is ze van het rooster naar de toren gegaan.
De periode die hierop volgde is er veel geoefend in het vliegen en jagen.
De jonge valken spelen met elkaar, alsof ze elkaars prooi zijn. Ook breekt de tijd aan dat de ouders in de lucht prooi overdragen,
En zelfs dat de juvenielen proberen om de prooi bij de ouders af te nemen.
Op
12 april 2010 is een van de mannetjes, FV,
dood gevonden in Mol (Belgie)
Zoals verwacht bleven S2 en Pa in de Mortel.
Het was een lange koude winterperiode, maar daar leken ze zich weinig van aan te trekken.
Het baltsen begon ook weer op de normale tijd, waardoor half maart de eieren verwacht worden.
Regelmatig is er een andere valk waargenomen.
Of dit steeds dezelfde is geweest is niet bekend.
Op 16 maart, omstreeks 05.45 is het eerste ei gelegd.
Het tweede volgde op 18 maart, om ca. 12.50.
Op zaterdag zijn er met
regelmaat 3 valken gezien, en een keer zelfs vier.
Ondanks dat legde S2 tussen 22.00 en 23.00 het derde ei.
Op dinsdag 24 maart,
omstreeks 08.50 is het vierde ei gelegd
Hiervoor had ze al behoorlijk
gebroed op de andere drie, dus dit is waarschijnlijk het laatste.
Tussen 24 en 27 april zijn de
eieren uitgekomen.
Doordat de beelden niet
beschikbaar waren via internet is de exacte tijd niet vast te stellen.
Bovenstaande bleek uit een
nestinspectie van de WSN.
Het voederen gaat voorspoedig
en er is schijnbaar voldoende voedselaanbod.
Echter in het weekend van 3-4
mei is er een kuiken gestorven.
Op 20 mei zijn de juvenielen,
allemaal mannetjes, geringd.
Op zondag 30 mei is het
takken echt begonnen; twee juvenielen op het rooster.
Het 3e juveniel
volgde op maandag.
In diezelfde week zijn ze een
beetje gaan vliegen; op 2 en 3 juni is er een juveniel op de tweede ring
gezien,
en op 3 juni is een korte
vlucht gezien van een van de jongen.
Hierna volgt de standaard
ontwikkeling van de juvenielen :
Vaker en beter vliegen,
prooioverdracht en het zelf naar boven brengen van prooien