WAARNEMINGEN
SLECHTVALKEN IN DE MORTEL TOREN EN
OMGEVING FOTO’s LINKS GASTENBOEK E-MAIL
Deze site zal continu worden aangevuld met nieuwe
informatie (Laatste update : 3-7-2010)
ALGEMEEN
SLECHTVALK
(Falco Peregrinus)
Deze site is mede tot stand gekomen
naar aanleiding van het broeden van een koppel slechtvalken, op een
communicatie toren in De Mortel, gemeente Gemert-Bakel (N-Br)
Laatste UpDates : 3 juli : Waarnemingen en foto’s van 26/27 juni en 3 juli 20 juni :
Mooie waarnemingen en foto’s/films Foto’s/2010/Valken/20 juni 13 juni :
Mooie waarneming Foto’s/2010/Valken/13 juni 12 juni : Waarnemingen Foto’s van 3 juvenielen in de lucht Foto’s/2010/valken/12 juni
ROOFVOGELS ALGEMEEN
Voor deze
Fotoserie zie Foto’s/2009/Valken/30 juni
De
waarnemingen van 2007, 2008 en 2009 zijn ook
nog steeds te lezen. (onder Waarnemingen)
ALGEMEEN
Naam : Slechtvalk
Latijnse naam : Falco Peregrinus
Orde : Roofvogels
Familie : Valken
Peregrinus betekent zoiets als zwerver of vreemdeling (Peregrinus
is latijn voor pelgrim)
Slechtvalk komt mogelijk van het nederlandse
“slechten” wat neerhalen of afbreken betekent,
Maar kan ook van het duitse schlicht komen, wat
“eenvoudig” betekent.
De slechtvalk komt vrijwel overal op de aarde voor, en
behoort tot de grootste valken.
In de jaren 1950-1980 was er een enorme terugval van
het aantal door het gebruik van pesticiden.
Overige benamingen.
Het mannetje wordt ook wel Tersel of Tarsel genoemd,
wat komt van het engelse Tercel (=mannetjesvalk) of Tierce, dat allerlei
bindingen heeft met 1/3 of 3.
Het mannetje is nl 1/3 kleiner van grootte en/of
gewicht van het vrouwtje.
Het vrouwtje noemt men soms “wijf” naar het engelse
wife, maar vaak wordt voor het vrouwtje ook gewoon de term “valk” gebruikt in
tegenstelling tot Tersel.
UITERLIJKE KENMERKEN
Lengte Mannetje : ca. 36-
Vrouwtje : ca. 45-
(incl staart van 10-
Spanwijdte Mannetje : ca. 90-
Vrouwtje : ca. 105-
Gewicht Mannetje : ca. 610 gr (580 – 720 gr.)
Vrouwtje : ca. 940 gr (860 – 1090 gr.)
In de vlucht : Lange spitse vleugels met een relatief korte
staart.
Vleugels licht naar achteren gebogen, Vrij
snelle, ondiepe vleugelbeweging.
In vergelijk met de Gier- Lanner- en
Sakervalk zijn de vleugels smaller en de staart korter.
Na ontdekking van de prooi wordt de vlucht
doelgerichter en krachtiger, met een plotselinge versnelling.
Kleuren : Zwarte kopkap en brede zwarte
baardstreep; witte wangen, keel en bovenborst (het meest uitgebreid
bij het mannetje)
Bovenzijde is blauwgrijs bij adults, met
lichte onderzijde en donkere bandering
De poten zijn geel en de gekromde snavel is
donkerblauw tot zwart
Juveniels zijn bovenop grijsbruin en
lichtbruin aan de onderzijde met donkere lengtestrepen.
De poten van juveniels zijn dof geelgroen tot
blauwgroen
Vooral door de bandering zijn de adults goed
te onderscheiden van de jongen. Adult Juveniel
(Juveniels zijn niet-geslachtsrijpe jongen;
Adults zijn wel geslachtsrijp)
Geluid :
Klik op
het symbool.
LEEFOMGEVING
Buiten het broedseizoen kan
de slechtvalk op veel plaatsen worden waargenomen, omdat hij jaagt vanuit de
lucht.
Vooral op open terrein en waterrijke
gebeiden met veel vogels.
In de broedtijd vinden we de
slechtvalk op hoge steile rotsen, maar ook op hoge gebouwen, koeltorens,
zendmasten e.d.
Dit heeft te maken met de
vrij aanvlucht die de slechtvalk wil
naar de broedplaats, maar ook ter bescherming van de eieren tegen nestrovers
(o.a. de steenmarter)
In de Zwitserse Alpen heeft
van 1995-1997 een paartje gebroed op
Het nest kan bestaan uit een
laag kleine steentjes, waarin een zgn nestkom gemaakt wordt. Zelden wordt ook
een oud kraaiennest gebruikt.
In noord Europa zijn grote
populaties gezien die broedden in nesten van zee- en visarenden, Echter door
het gebruik van DDT zijn velen hieraan ten onder gegaan.
Een klein gedeelte in bomen
broedende slechtvalken komt nog voor in de uitgestrekte bossen ten westen van de Oeral
TERRITORIUM
In de broedperiode wordt hoofdzakelijk binnen een straal van
enkele honderden meters de broedplaats verdedigd tegen soortgenoten, maar ook tegen
andere roofvogels.
Meestal worden aanvallers
door de gelijke sekse verdreven; dus een mannetje jaagt een mannetje weg en een
vrouwtje een vrouwtje. Deze gevechten kunnen zeer hevig zijn
Vermoedelijk heeft dit te
maken met het verschil in grootte. Ook buizerds en andere grotere vogels worden
met veel agressie verjaagd.
Het jachtgebied is een stuk
groter en bedraagt een straal van ca.
Buiten de broedtijd kan dit
gebeid aanzienlijk groter zijn.
In midden- en west Europa
zijn de slechtvalken standvogels en blijven het gehele jaar in het
broedterritorium. Alleen de vogels uit noord- noordoost europa trekken naar het
midden en westen om te overwinteren.
Als de jongen zelfstandig
zijn trekken ze vaak in zuidelijke
richting.
Echter de gemiddelde afstand
waar jongen zich vestigen als ze geslachtsrijp zijn is voor vrouwtjes ca.
VOEDSEL EN JACHT
Het voedsel van de
slechtvalk bestaat uit vogels, die
nagenoeg allemaal vanaf een hoge vlucht of zitplaats in een verticale stootduik
gevangen worden.
De valk zet zo’n aanval in
vanaf honderden meters tot meer dan
Er zijn gegevens bekend van
snelheden tot boven 300 km/uur.
Ondanks deze hoge snelheid is
maar ongeveer 15% van de aanvallen succesvol, omdat het slachtoffer vaak op het
laatste moment afwijkt van zijn baan. Door de hoge snelheid van de slechtvalk
kan die hier niet snel genoeg op reageren.
Ook de horizontale
jachtvluchten zijn spectaculair, waarbij de prooi over grote afstanden wordt
gevolgd.
Het voedsel is erg gevarieerd
en bestaat uit vele soorten vogels; dit is mede afhankelijk van het aanbod in
de streek. Duiven vormen vaak het hoofdvoedsel, maar ook spreeuwen en lijsters.
Ook vleermuizen die door een lichtbundel vliegen kunnen tot prooi behoren.
Een slechtvalk heeft per dag
zo’n
Voedselbehoefte jongen : zie
hieronder “Voortplanting”
Als ze voorkomen in
waterrijke gebieden staan ook steltlopers een meeuwen op het menu.
Ook komt het voor, dat beide
valken van een paartje gezamenlijk op een prooi jaagt.
waar de prooi wordt geplukt
en opgegeten.
Is de prooi te zwaar dan zal
deze op de grond deels of helemaal worden verorbert.
Als restant vindt men vaak de
vleugels met het borstbeen nog aan elkaar.
Hoewel deze restanten vaak
gevonden zijn lag er geen kop bij,
maar uit waarnemingen op de
webcam blijkt dat de prooi vaak zonder kop wordt aangeleverd.
Braakballen worden meestal ’s
morgens voor dat ze weer gaan eten uitgebraakt.
De braakbal bestaat uit
onverteerde materialen, zoals stukjes bot, maar bevatten ook kleine steentjes (gravel)
die soms gegeten worden om de
maag te reinigen (schuren)
BALTSGEDRAG
In het najaar kan al een soort paarvorming plaatsvinden, maar de eigenlijke balts beging in Midden_Europa in februari. Dit vindt plaats met baltsvluchten , veel roepen, binding van het vrouwtje met het nest, baltsvoeren en copuleren.
Bij slechtvalken komt ook in het najaar een zgn najaarsbalts voor.
Zie verder : Algemeen/ roofvogels algemeen/ Balts
VOORTPLANTING
Baltsgedrag, zoals
baltsvluchten, elkaar toeroepen en nestbinding begint al in februari
De eieren
zijn ca 40 x 50 mm en wegen zo’n 45 gram. De kleur is rood-bruin gevlekt.
De broedtijd
bedraagt circa 32 dagen en wordt door beide uitgevoerd.
Overdag
draagt het mannetje voedsel aan voor het broedende vrouwtje.
Als de jongen
zo’n drie weken oud zijn gaan beide slechtvalken voedsel aanvoeren.
Dit om te voorkomen dat andere rovers de stinkende resten ruiken en hierdoor het nest vinden.
Deze voorraad
wordt gebruikt als het mannetje te lang wegblijft van een jacht.
In de vrije natuur wordt een Slechtvalk maximaal 18 jaar.